Pytania i odpowiedzi Powrót

Zgodnie z definicjami podanymi w Załączniku nr I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (...):

„cukry” oznaczają wszelkie cukry proste i dwucukry obecne w żywności, z wyjątkiem alkoholi wielowodorotlenowych;

Cukry są związkami zaliczanymi do węglowodanów. Natomiast węglowodany należą do związków organicznych, głównie pochodzenia roślinnego, zbudowanych z atomów węgla, wodoru i tlenu. W wyniku trawienia węglowodanów do organizmu dostarczana jest energia.

 

Węglowodany, ze względu na ich budowę, można podzielić na:

Proste - (jednocukry, monosacharydy, cukry proste), nie ulegają hydrolizie do prostszych cząsteczek, np. glukoza.

Złożone - ulegające hydrolizie do monosacharydów. Do węglowodanów złożonych zalicza się m.in. dwucukry, składające się z dwóch cząsteczek monosacharydów, np. sacharoza („biały cukier”).

Zatem termin „w tym cukry” na etykiecie, oznacza, że produkt zawiera dwucukry lub/i cukry proste, które mogą występować naturalnie w danym produkcie, np. glukoza, fruktoza, sacharoza w warzywach i owocach, czy laktoza w mleku i przetworach mlecznych. Jak również może zawierać cukry dodane do produktu na etapie produkcji, np. cukier biały (sacharoza), może być to również glukoza, czy fruktoza, cukier z syropu glukozowo-fruktozowego, syropu klonowego,  albo cukry pochodzące z półproduktów użytych do wytworzenia danej żywności.

 

Opracowanie: mgr Wiktor Łazowski, osoba konsultująca: dr inż. Beata Przygoda.

 

Literatura:

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004. (Dz. U. L 304 z 22.11.2011, s. 18 z późn. zm.)
  2. Jarosz M. (red.): Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2017.

Zawartość laktozy w 100 ml mleka owczego (5,1 g), mleka koziego (4,4 g) oraz mleka krowiego (4,8 g)* jest podobna. W trakcie fermentacji mlekowej laktoza jest rozkładana do cukrów prostych przez bakterie z rodzaju m.in. Lactococcus i Lactobacillus. Z tego względu fermentowane przetwory mleczne mogą być lepiej tolerowane przez osoby z nietolerancją laktozy, niż samo mleko. Jednakże, w przetworach mlecznych nadal pozostają pewne ilości tego dwucukru (jogurt naturalny 2% tłuszczu - 3,2 g; kefir 2% tłuszczu - 4,1 g). U osób szczególnie wrażliwych na laktozę, produkty te mogą nadal wywoływać objawy nietolerancji.

*dotyczy mleka o zawartości tłuszczu: 7% owcze, 4,1% kozie, 2% krowie.

 

Opracowanie: mgr Wiktor Łazowski, osoba konsultująca: dr inż. Beata Przygoda.

 

Bibliografia:

  1. Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B. i wsp.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
  2. Whyara Karoline Almeida da Costa, Evandro Leite de Souza, Edvaldo Mesquita Beltrão-Filho, Gracy Kelly Vieira Vasconcelos, Tatiane Santi-Gadelha, Carlos Alberto de Almeida Gadelha, Octavio Luiz Franco, Rita de Cássia Ramos do Egypto Queiroga, Marciane Magnani: Comparative Protein Composition Analysis of Goat Milk Produced by the Alpine and Saanen Breeds in Northeastern Brazil and Related Antibacterial Activities. PLoS One. 2014; 9(3): e93361.
  3. M. Ziarno, A. Godlewska: Znaczenie i wykorzystanie bakterii rodzaju Lactococcus w mleczarstwie. Medycyna Wet. 2008, 64 (1), 35-39.

W 2018 r. planowane jest rozszerzanie e-Bazy o kolejne produkty w ramach już istniejących kategorii oraz o następne kategorie żywności, m.in. wyroby cukiernicze i ciastkarskie czy wyroby garmażeryjno-kulinarne. W tym celu pobierane będą nowe próbki produktów spożywczych, na których wykonywane będą badania analityczne zawartości izomerów trans. Docelowo planowane jest utworzenie ok. 20 kategorii. Prowadzona będzie również permanentna aktualizacja i weryfikacja danych już zamieszczonych.

e-Baza nie obejmuje nazw handlowych produktów ze względu na brak stosownych przepisów prawnych dotyczących tłuszczów trans, tak w Polsce, jak i w Unii Europejskiej. Producenci żywności nie mają, jak dotychczas, obowiązku znakowania produktów zawartością izomerów trans kwasów tłuszczowych (TFA). Nie wprowadzono również w przepisach prawnych najwyższego dopuszczalnego poziomu TFA w żywności. Z tego powodu nie można w e-Bazie podawać żadnych nazw handlowych.

Z drugiej jednak strony producenci są zobowiązani do umieszczania na etykiecie informacji o stosowaniu tłuszczów częściowo utwardzonych - jest to wyraźna, praktyczna wskazówka dla konsumentów, że dany produkt może zawierać izomery trans. Takiej informacji na etykietach produktów powinniśmy szukać, by nauczyć się tych właśnie produktów unikać.

Dane dotyczące zawartości izomerów trans kwasów tłuszczowych wprowadzone do e-Bazy obejmują wyniki z ogólnopolskich badań monitoringowych realizowanych we współpracy z Państwową Inspekcją Sanitarną (ostatnie 5 lat) oraz wyniki badań analitycznych wykonanych w roku 2017 w Laboratorium Referencyjnym IŻŻ. W przypadku ogólnopolskich badań monitoringowych próbki produktów były pobierane w każdym województwie w losowo dobranych punktach poboru (sklepy, punkty gastronomiczne). W 2017 r. zostały zakupione dostępne opakowania jednostkowe producentów danego produktu - np. zupy w proszku typu żurek wszystkich dostępnych producentów obecnych na rynku. Zatem na jeden reprezentatywny produkt w naszej bazie składało się od 2 do 10 opakowań jednostkowych danego produktu.

Badania analityczne zawartości izomerów trans wykonano akredytowaną metodą chromatografii gazowej sprzężonej ze spektrometrią mas (GC-MS).

e-Baza prezentuje dane dotyczące zawartości tłuszczów trans (wartości przeciętne, minimalne i maksymalne) w kategoriach i grupach produktów. Baza uwzględnia wartości izomerów trans w g/100 g, w g/porcję i  w g/cały produkt. Dla ułatwienia obliczeń zamieszczono również szczegółowe informacje nt. wielkości porcji oraz całego produktu.

Elektroniczna Baza tłuszczów trans wraz z wyszukiwarką - tzw. e-Baza - została utworzona w ramach Narodowego Programu Zdrowia i
pełni przede wszystkim rolę informacyjno-edukacyjną dla konsumentów. Wskazuje kategorie i grupy produktów,  w których mogą być obecne izomery trans kwasów tłuszczowych oraz podaje ich przeciętne ilości. Pozwala to na bardziej świadomy dobór produktów żywnościowych i układanie codziennego jadłospisu.

Portal ncez.pl skierowany jest do osób, które szukają wiarygodnych informacji na temat zdrowego żywienia i uprawiania aktywności fizycznej.

Zamieszczane artykuły będą pomocne zarówno dla osób chorych, które znajdą porady przydatne w procesie leczenia, jak i dla osób zdrowych chcących zapobiegać chorobom.

Niezależnie od tego, czy jesteś osobą dorosłą, seniorem, nastolatkiem, rodzicem, czy kobietą w ciąży z pewnością znajdziesz na tej stronie mnóstwo ciekawych i przydatnych informacji.

Portal ncez.pl to również ważne źródło wiedzy dla dietetyków, producentów żywności, dyrektorów szkół i innych osób, którym nauka o żywieniu przydaje się w pracy.

Portal ncez.pl to nie tylko artykuły informacyjne, lecz także opracowania wyników badań wykonywanych przez ekspertów Instytutu Żywności i Żywienia, poradniki, filmy instruktażowe, wywiady a nawet przepisy. Na naszej stronie znajdziesz również przydatne narzędzia tj.: kalkulator BMI, kalkulator masy ciała w ciąży oraz kalkulator wartości odżywczej produktów i potraw.

Informacje znajdujące się na portalu ncez.pl przygotowywane są przez ekspertów z Instytutu Żywności i Żywienia. Są one więc rzetelne i poparte dowodami naukowymi. To pierwszy portal w Polsce, który dostarcza nie tylko specjalistycznej wiedzy, ale również praktycznych porad, jak tę wiedzę wprowadzać w życie.

Jeśli zastanawiasz się nad tym, czy Twoja masa ciała jest prawidłowa, skorzystaj z kalkulatora BMI. W utrzymaniu lub osiągnięciu idealnej sylwetki pomocny będzie również kalkulator wartości odżywczej produktów i potraw.