K Powrót

Kilokaloria - jednostka w której wyrażane jest zapotrzebowanie na energię; Jedna kilokaloria (kcal) to ilość energii niezbędna do ogrzania 1 litra wody o 1oC w granicach od 15 do 16oC. 1 kcal odpowiada 4,184 kJ.

Ksylitol (cukier brzozowy) - alkohol cukrowy pozyskiwany  głównie z brzozy. W przeciwieństwie do glukozy, fruktozy, sacharozy i laktozy nie fermentuje w przewodzie pokarmowym. Ksylitol jest metabolizowany w  organizmie z minimalnym udziałem insuliny, wskutek  czego na wielokrotnie niższy indeks glikemiczny od cukru. Zawiera też prawie dwa razy mniej  kalorii niż cukier. W przemyśle spożywczym stosowany jako słodzący dodatek do żywności E 967 (gumy do żucia, cukierki). Ksylitol wykazuje działanie przeciwpróchnicze. Zalecany diabetykom. Nadmierne spożycie powoduje biegunki i wzdęcia. 1g ksylitolu dostarcza 2 kcal.
 

Kwasy tłuszczowe - składnik tłuszczu, od ich budowy zależą właściwości chemiczne i zdrowotne tłuszczu. Naturalnie występujące kwasy tłuszczowe mają najczęściej proste łańcuchy węglowe z parzystą liczbą atomów węgla; od czterech do ponad trzydziestu  zazwyczaj od 12 do 22 atomów węgla. W zależności od rodzaju i liczby wiązań w cząsteczce wyróżniamy kwasy tłuszczowe nasycone i nienasycone. 

Kwasy tłuszczowe – w zależności od liczby podwójnych wiązań pomiędzy atomami węgla dzielimy na jednonienasycone i wielonienasycone.  Najbardziej rozpowszechniony jest kwas oleinowy, który występuje we wszystkich tłuszczach roślinnych i zwierzęcych. Korzystnie oddziałują na wzrost cholesterolu HDL (dobrego). Dobrym źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych jest oliwa z oliwek.
 

Kwasy tłuszczowe nasycone. Najpowszechniej występującym kwasem tłuszczowym nasyconym jest kwas palmitynowy, w tłuszczu mleka stanowi 30% wszystkich nasyconych kwasów tłuszczowych, w olejach rybich od 10-30%, a w roślinnych od 2,5% w rzepakowym do ponad 16% w kukurydzianym i do  74% w tłuszczu palmowym. W codziennej diecie zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych nie powinna przekraczać 10% wartości energetycznej diety, a w niektórych przypadkach, np. niedokrwienna choroba serca, cukrzyca 7%. Przyczyniają się do wzrostu stężenia cholesterolu we krwi,   wpływają na agregację płytek krwi, zwiększając gotowość prozakrzepową. Nadmiar kwasów tłuszczowych nasyconych podnosi ryzyko wystąpienia chorób o podłożu miażdżycowym. 

Kwasy tłuszczowe wielonienasycone należą do rodziny omega 6 i omega 3. Tłuszcze omega 6 zawiera wiele olejów roślinnych i ich spożycie u większości osób dorosłych jest wystarczające, natomiast kwasów omega-3 spożywamy za mało. Dobrym źródłem kwasów tłuszczowych omega 3 są tłuste ryby morskie, orzechy włoskie, olej lniany, nasiona lnu a także olej rzepakowy. Kwasy tłuszczowe wielonienasycone występują w żywności w formie „cis”, a także „trans”. Kwasy tłuszczowe typu „trans” są szkodliwe dla zdrowia bowiem podwyższają stężenie LDL- cholesterolu (złego cholesterolu) we krwi.