Produkty dla dzieci na bazie mleka w świetle bieżących przepisów

Od 2016 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące żywności dla szczególnie wrażliwych grup ludności, w tym małych dzieci. W trakcie prac nad obecnymi przepisami Komisja Europejska uznała, że nie ma potrzeby tworzyć szczegółowych przepisów w odniesieniu do napojów na bazie mleka przeznaczonych dla dzieci w wieku 1-3 lat.

 

Właściwe żywienie jest jednym z podstawowych czynników mających wpływ na utrzymanie prawidłowego stanu zdrowia człowieka. Dotyczy to całego okresu życia, również jego bardzo wczesnych etapów. Naukowcy są zgodni, że mleko kobiece jest najodpowiedniejszym pokarmem dla zdrowia niemowląt. Gdy karmienie piersią jest niemożliwe można zastosować obecne na rynku „preparaty do początkowego żywienia niemowląt” oraz „preparaty do dalszego żywienia niemowląt”. Istnieje również grupa podobnych produktów przeznaczona dla małych dzieci (1-3 lat) – są to napoje na bazie mleka, często określane jako mleko dla juniora lub podobnie.

 

Zmiana przepisów prawnych

Zgodnie z obowiązującymi do dnia 20 lipca 2016 r. przepisami prawnymi napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku 1-3 lat mogły być kwalifikowane do grupy „środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego”. Prowadzone w Unii Europejskiej prace nad utworzeniem nowych, obecnie obowiązujących przepisów, objęły również kwestię kwalifikacji przedmiotowych napojów na bazie mleka. Choć część stron zaangażowanych w te prace opowiadała się za utworzeniem szczegółowych przepisów (tzn. określeniem szczegółowych wymagań) dla tej kategorii żywności, Komisja Europejska w swoim sprawozdaniu z marca 2016 r. dotyczącym preparatów do żywienia małych dzieci uznała, że nie ma takiej potrzeby.

Komisja powołała się na wydane w 2013 r. i 2014 r. opinie naukowe Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dotyczące preparatów do żywienia małych dzieci, zgodnie z którymi napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku 1-3 lat są jednym ze sposobów na zwiększenie spożycia określonych składników odżywczych, których dotyczy ryzyko niedoborów u niektórych małych dzieci w UE, jednak nie odgrywają one „żadnej wyjątkowej roli” i „nie można ich uznać za konieczne do zaspokojenia potrzeb żywieniowych małych dzieci” w porównaniu z innymi środkami spożywczymi, które można włączyć do ich codzienne diety.

W swoich opiniach EFSA zwrócił uwagę, że istnieją inne sposoby na uzupełnienie diety małych dzieci w kluczowe, niedoborowe składniki, takie jak spożywanie wzbogacanego mleka krowiego, wzbogacanych zbóż i wzbogacanych produktów zbożowych, suplementów diety, bądź wczesne wprowadzenie do diety dziecka mięsa i ryb oraz dalsze, regularne ich spożywanie.

Ponadto w opiniach EFSA stwierdzono, że w celu uzupełnienia niedoborów, można również włączyć do diety dziecka produkty z grupy preparatów do początkowego i dalszego żywienia niemowląt.

 

Napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku 1-3 – bieżąca kwalifikacja

Na skutek zmiany przepisów od dnia 20 lipca 2016 r. (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała (…)) napoje na bazie mleka przeznaczone dla dzieci w wieku
1-3 są traktowane jako żywność ogólnego spożycia.

Szczególną rolę w znakowaniu tych produktów odgrywają zaś oświadczenia żywieniowe i zdrowotne [link], które są jednym z głównych narzędzi komunikacji między producentem a konsumentem.

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (z późniejszymi zmianami).
  2. EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2013. Scientific Opinion on nutrient requirements and dietary intakes of infants and young children in the European Union. EFSA Journal 2013;11(10):3408, 103 pp. doi:10.2903/j.efsa.2013.3408.
  3. EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA Journal 2014;12(7):3760, 106 pp. doi:10.2903/j.efsa.2014.3760.
  4. Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie preparatów do żywienia małych dzieci, Komisja Europejska, Bruksela, dnia 31.3.2016 r. COM(2016) 169 final.