Gazy jelitowe

Gazy, ucisk w brzuchu, odbijania... Takie dolegliwości najczęściej mogą wskazywać na nadmiar niektórych pokarmów i... pośpiech przy jedzeniu. Mogą też być związane z chorobą, którą da się leczyć. Nie warto znosić tych cierpień. Ich przyczyną są gazy w przewodzie pokarmowym, a raczej ich nadmiar, dieta zaś w istotny sposób wpływa na ich wydzielanie.

W przewodzie pokarmowym, niczym w laboratorium, nieustannie toczą się setki reakcji chemicznych. W ich wyniku powstają gazy, niektóre o trudnym do zniesienia zapachu. Nie da się ukryć, że jesteśmy producentami dwutlenku węgla, gazów powstających w toku fermentacji oraz wielu innych mniej lub bardziej wonnych.

Co więcej, czasem sami „napełniamy” nasz przewód pokarmowy powietrzem, połykając je podczas zbyt szybkiego mówienia lub pospiesznego jedzenia posiłków oraz... żucia gumy.

Kiedy gazów jest za dużo... co wtedy?

Nadmierne wydalanie gazów, odbijania i wzdęcia mogą być sygnałem chorób. Jeśli więc masz te dolegliwości, najpierw skonsultuj się z lekarzem, by wykluczyć chorobowe podłoże nieprzyjemnych objawów.

Przykład

Odbijanie może być efektem:

  • Choroby refluksowej przełyku (czyli cofania się treści pokarmowej z żołądka do przełyku)
    (lub/ i) Jedzenia w pośpiechu zbyt obfitych posiłków; szybkiego, przerywanego mówienia.
     
  • Zwężenia odźwiernika żołądka
    (lub/ i) Zażycia wodorowęglanów (czyli popularnej sody oczyszczonej).

Wzdęcia mogą być efektem:

  • Zaburzeń czynności jelit, np. zespół jelita nadwrażliwego;
  • Nietolerancji laktozy;
  • Przewlekłego zapalenia trzustki;
  • Celiakii;
  • Zapalenia jelit;

    (lub/ i) Jedzenia dużych ilości produktów wzdymających, takich jak: fasola, groch, kapusta, cebula, czosnek.

Nadmierne wydalanie gazów może być efektem:

  • Zaburzeń trawienia i wchłaniania (niedobór enzymów trawiennych: laktazy, enzymów trzustkowych)
    (lub/ i)
    Nadmiernego połykania powietrza podczas zbyt szybkiego jedzenia lub zbyt szybkiego mówienia, a także... żucia gumy; 
    Jedzenia posiłków bogatych w białko i tłuszcze (np. karkówka z frytkami).
     
  • Chorób dwunastnicy i jelita cienkiego (celiakia, pneumatosis cystoides intestinalis)
    (lub/ i)
    Jedzenia posiłków z dużą ilością roślin strączkowych (groch, fasola), kapustnych (kapusta, kalarepa), czy cebulowych (cebula, czosnek).

Niezależnie od przyczyn, jeśli cierpisz z powodu nadmiaru gazów, odczujesz dużą poprawę, jeśli zaczniesz odrobinę inaczej jeść. To wbrew pozorom łatwe.

Jedz:

  • Powoli! Nie śpiesz się, spożywając posiłki.
  • Często, a mało! A zatem 4–5 posiłków, co 2–3 godziny i bez pojadania!
  • Drobno! Czyli dokładnie przegryzając i żując (takie dokładne żucie ułatwi wprowadzenie w życie wskazówki pierwszej).
  • Wybiórczo! Masz problemy ze wzdęciami, odbijaniem, wiatrami? Unikaj lub ograniczaj produkty, które wzmagają powstawanie gazów w przewodzie pokarmowym. Niewskazane są: fasola, groch, cebula, kapusta, kalarepa, czosnek, potrawy obfite w tłuszcz oraz słodycze: czekolada, cukierki, ciastka w czekoladzie. Ogranicz w diecie nadmierną ilość jaj.

Dodatkowo:

  • Ponieważ im silniej nasze jelita się poruszają, tym więcej gazów powstaje, warto też uważać na pokarmy bogate w błonnik: pieczywo razowe, grube kasze i owoce. Nie tylko z powodu dolegliwości, o których tutaj mowa;
  • Lepiej gotować i piec, niż smażyć;
  • Bez gazów! Skoro jest ich w organizmie za dużo, po co jeszcze dostarczać ich z zewnątrz? Pij wodę niegazowaną i sok zamiast napoju gazowanego. Lepiej też unikać alkoholu – wzmaga fermentację, a co za tym idzie i wydzielanie gazów w przewodzie pokarmowym.
  • Zrezygnuj z produktów przetworzonych, barwionych i konserwowanych, gumy do żucia oraz ostrych przypraw.

Kiedy podejrzewasz nietolerancję pokarmową...

Zasada jest prosta: jeśli podejrzewasz któryś ze składników diety o to, że źle wpływa na Twoje samopoczucie, możesz zrobić test. Na jakiś czas wykluczasz dany składnik z posiłków, żeby potem wprowadzić go w niewielkiej ilości. I obserwujesz... Jeśli wcześniej było dobrze, a po zjedzeniu pojawiły się wzdęcia, odbijania, gazy, biegunka, oznacza to, że być może nie tolerujesz tego składnika. Należy się jeszcze upewnić, a zatem próbę ponowić za kilka dni. Jeśli wciąż jest problem, należy wybrać się do lekarza i dietetyka.