Profilaktyka nietrzymania moczu u młodych kobiet

Chcąc skutecznie zmniejszyć częstość występowania nietrzymania moczu wśród kobiet, należy profilaktykę rozpoczynać u kobiet młodych, ukierunkowując ją na eliminowanie istotnych czynników ryzyka.

 

Nietrzymanie moczu ze względu na częstość wystę­powania oceniane jest przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jako jeden z aktualnych i ważniejszych problemów zdrowotnych. Uznawane jest za chorobę o charakterze społecznym, dotyczącą kobiet, niezależnie od różnić etnicznych i  kulturowych, a także od wieku. Eksperci podkreślają, że główna broń w walce z nietrzymaniem moczu u młodych kobiet, to edukacja na temat profilaktyki pierwotnej (czyli zanim jeszcze wystąpią pierwsze objawy schorzenia).

 

Jak zapobiegać nietrzymaniu moczu

Profilaktyka opiera się na zasadach zdrowego trybu życia, a wśród nich szczególnie ważne są:

  • zaprzestania palenia papierosów, co pomoże zlikwidować przewlekły kaszel, który często jest jedną z wiodących przyczyn osłabienia mięśni krocza i pierwszych objawów kropelkowego popuszczania moczu w trakcie odksztuszania,
  • regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy,
  • zapobieganie otyłości i utrzymywanie prawidłowej masy ciała,
  • zwalczanie zaparć poprzez prawidłową dietę i rytm wypróżniania się oraz unikanie nadmiernego parcia przy oddawaniu stolca – które zwłaszcza w dziecięcym lub podeszłym wieku predysponuje do wystąpienia wysiłkowego nietrzymania moczu.

 

Co każda kobieta powinna wiedzieć o mięśniach dna miednicy i jak powinna o nie zadbać?

Głównym zadaniem mięśni dna miednicy jest podtrzymanie narządów miednicy mniejszej oraz zapewnienie kontroli nad oddawaniem moczu i stolca. Gdzie się znajdują te mięśnie i jak są ułożone? Jama miednicy ograniczona jest przez kości miednicy, kość krzyżową i guziczną (ogonową). Składa się z dwóch części: górnej – stanowiącej jamę właściwą – oraz części dolnej – krocza. Elementem dzielącym jest tu przepona miednicy, czyli mięśniowa część dna miednicy. Przepona miednicy ma kształt lejka skierowanego do dołu.

 

Zasady prawidłowego aktywizowania mięśni dna miednicy – zwróćmy uwagę na detale i bardzo delikatny sposób wykonywania ćwiczeń

Celem prawidłowo wykonanych ćwiczeń wzmacniających i uelastyczniających mięśnie dna miednicy jest przywrócenie utraconych prawidłowych nawyków podczas wzrostu ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej, przede wszystkim podczas kichania, śmiechu czy kaszlu. Istnieje kilka metod napinania i rozluź­niania mięśni dna miednicy. Najbardziej dostępną metodą jest wykorzystanie współdziałania poszczególnych grup mięśniowych, takich jak mięśnie ud, pośladków, mię­śnie brzucha z mięśniami dna miednicy. Bardzo ważne jest, aby podczas ćwiczeń mięśni dna miednicy nie wstrzymywać oddechu, gdyż może to nasilić działanie tłoczni brzusznej, co w  konsekwencji może zaostrzyć problem wysiłkowego nietrzymania moczu.

Na rynku istnieją także specjalne urządzenia do ćwiczeń mięśni dna miednicy, które mogą ułatwiać wyobrażenie ruchu mającego zapewnić prawidłową siłę i technikę napięcia tych struktur.

Systematyczne wykonywanie indywidualnych zestawów ćwiczeń stanowi planowy trening mię­śni dna miednicy. Dobre opanowanie ich skurczu zwykle wymaga kilku tygodni ćwiczeń, ale jego efektem jest wzrost siły mięśni i zapobieganie nietrzymaniu moczu.

 

Czy problem z prawidłową funkcją mięśni dna miednicy może zacząć się już w dzieciństwie?

Eksperci podkreślają, że bardzo ważne we wczesnej profilaktyce problemu nietrzymania moczu jest nauka u podstaw, czyli od najmłodszych lat życia. Tak zwany „trening czystości”, czyli uczenie dzieci korzystania z nocnika, powinno podlegać naturalnym fizjologicznym etapom. Świadoma kontrola zwieracza zewnętrznego odbytu ma miejsce w pełni dopiero około 2,5 roku życia dziecka. Jeżeli dziecko zmuszane jest do siadania na nocniku i poddawane jest stresowi w celu kontrolowania wydalania, używa zastępczo innych mięśni dna miednicy oraz mięśni pośladkowych. Niepożądanym efektem tak przeprowadzanego treningu może być nadmierne napięcie mięśni dna miednicy pojawiające się w każdej stresowej sytuacji. Ta reakcja wypracowana w dzieciństwie pojawia się także u osoby dorosłej w postaci chronicznego napięcia mięśni dna miednicy. Już w dzieciństwie tego typu stres może być także przyczyną zaparć. Pamiętajmy zatem, że problem nietrzymania moczu jest złożony i może mieć swój początek już w dzieciństwie!

  1. Stadnicka G., Iwanowicz Palus G.J.: Profilaktyka wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet w okresie okołoporodowym Część II . Prevention of urinary incontinence among women in the perinatal period Part II. European Journal of Medical Technologies; 2015. 4(9): 16-24.
  2. Radziszewski P. i wsp.: Wytyczne Zespołu Eksper­tów odnośnie postępowania diagnostyczno-terapeu­tycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęche­rzem nadreaktywnym. Ginekol. Pol.; 2010. 10. 81. 789-793.
  3. Ide W., Vahlensieck W., Gilbert T., Vollmer K.: Rehabilitacja urologiczna. Skuteczne leczenie nietrzymania moczu i zaburzeń erekcji. Poradnik. Kraków 2010.
  4. Paruszkiewicz G., Gidian D., Nietrzymanie moczu u dzieci i dorosłych. Warszawa 2003.
  5. Strupińska E.: Kinezyterapia w  leczeniu kobiet z nietrzymaniem moczu. Urol Pol. Supl. 1; 2008. 61.
  6. Jóżwik M., Jóźwik M., Adamkiewicz M. i wsp.: Budowa i czynności dna miednicy u kobiet – uaktualniony przegląd z podkreśleniem wpływu porodu drogami natury. Developmental Period Medicine; 2013. 17(1): 18-30.