Wisienka na torcie

Rubinowa błyszcząca skórka, lekko kwaśny smak, niepowtarzalny aromat i zapach – jednym słowem wiśnie. Typowo polski, sezonowy owoc, którego nie sposób pomylić z żadnym innym. Choć lipiec, gdy sezon na wiśnie w pełni, już za nami, warto cieszyć się walorami tych owoców przez cały rok.

Polska krajem wiśni

Polska jest największym producentem wiśni w Unii Europejskiej i trzecim, po Turcji i Rosji, producentem tych owoców na świecie. Skąd zatem skojarzenie wiśni z Japonią? Sakura (japońska nazwa drzew wiśniowych i ich kwiatów) jest symbolem ulotnego piękna. Życie dla mieszkańców tego kraju, krótkotrwałe i piękne, podobne jest do kwiatów wiśni.

Wiśnia ptasia to czereśnia?

Choć kształtem i kolorem są do siebie bardzo podobne, czereśnie z uwagi na swój słodki smak znajdują więcej zwolenników. Czereśnie zawierają około 30% więcej węglowodanów niż wiśnie, są więc bardziej kaloryczne. Wiśnie, pomimo zdecydowanie kwaśniejszego smaku, zawierają mniej witaminy C niż czereśnie. Za kwaśny smak tych owoców odpowiada spora zawartość kwasów organicznych.

  • Choć mogłoby to zaskakiwać, produkcja wiśni w Polsce jest blisko dwa razy większa niż czereśni. Gdzie się zatem one podziewają? W Rosji i w Niemczech – te kraje są największymi odbiorcami wiśni i ich przetworów.

Przetwory z wiśni jedzmy z umiarem

Niska trwałość w stanie świeżym sprawia, że wiśnie chętnie przetwarzane są m.in. na dżemy, marmolady, konfitury i soki, dzięki czemu możemy się cieszyć ich smakiem przez cały rok.

  • Pamiętajmy: Z uwagi na kwaśny smak owoców, do przetworów wiśniowych najczęściej dodawane są spore ilości cukru – powinniśmy zachować umiar w ich spożyciu.

Najlepszą metodą utrwalania wiśni jest mrożenie – owoce te tracą wtedy najmniej wartości odżywczych i zachowują większość właściwości prozdrowotnych.

Witamina C i polifenole w wiśniach

Kwaśny smak wiśni może kojarzyć się z wysoką zawartością witaminy C, jednak nic bardziej mylnego. Wiśnie zawierają jej ponad połowę mniej niż maliny i, uwaga, około 15 razy mniej niż czarne porzeczki! Czy to oznacza, że nie warto ich jeść? Warto! Witamina C występuje we wszystkich owocach, więc bardzo ciężko o jej niedobory.

Polifenole, grupa związków o niesamowicie korzystnym potencjale prozdrowotnym (mają m.in. działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwnowotworowe) są ważnym powodem, dla którego warto spożywać wiśnie. Zawartość polifenoli w wiśniach jest prawie 4 razy większa niż w malinach i 2 razy większa niż w truskawkach.

Zdrowy kolor wiśni

Barwa owoców wynika z obecności w nich pewnych składników, które mają często działanie prozdrowotne. Antocyjany (barwniki z grupy flawonoidów) odpowiedzialne za kolor wiśni wykazują silne działanie przeciwutleniające, dzięki czemu zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia i chorób nowotworowych. Kto uplamił się kiedyś sokiem z tych owoców, wie, jak trudno sprać plamę – odpowiadają za to właśnie antocyjany!

Wiśniowy napój nie dla dzieci!

Z uwagi na wysoką zawartość kwasów, cukrów, garbników oraz atrakcyjną i intensywną barwę, wiśnie idealnie nadają się do produkcji wina. Znajdują zastosowanie jako surowiec do produkcji win jedno- i wieloowocowych, zarówno słabych, jak i mocnych, słodkich, półsłodkich, wytrawnych i półwytrawnych.

Wiśnie – przeciwbólowo

Spożywanie wiśni i czereśni przez osoby chorujące na dnę moczanową korzystnie wpływa na zmniejszenie dolegliwości bólowych spowodowanych tą chorobą.

Wiśnie w kuchennych eksperymentach

Choć na co dzień często boimy się ryzykować, kuchnia jest miejscem, w którym bezpiecznie możemy sobie na to pozwolić. Czasami warto troszkę poeksperymentować, bowiem zyski mogą okazać się zaskakująco… smaczne! Naleśniki z twarożkiem i konfiturą wiśniową, tarta z wiśniami, kompot – brzmi pysznie, ale wieje nudą! A gdyby tak połączyć zielone liście jarmużu z mrożonymi wiśniami, dodając maliny lub banany i wszystko zmiksować… Do odważnych świat należy!

Przeczytaj również inne artykuły z cyklu o superfoods

Zadanie finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.
  1. Banaś A., Korus A.: Wartości odżywcze i wykorzystanie w żywieniu owoców truskawki i wiśni. Med Rodz 2016; 19(3): 158-162.
  2. Dąbrowska K., Mańka A., Krzywonos M.: Możliwości wykorzystania owoców krajowych do produkcji win owocowych. Nauki inżynierskie i technologie, 2015, 1(16).
  3. http://www.aicr.org
  4. http://www.fao.org
  5. Kunachowicz H., Przygoda B., Nadolna I., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydanie II zmienione, PZWL, Warszawa 2017.
  6. Piątkowska E., Kopeć A., Leszczyńska T.: Antocyjany – charakterystyka, występowanie i oddziaływanie na organizm człowieka. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2011, 4 (77), 24 – 35.