Dla kogo napoje izotoniczne i energetyczne?

Napoje izotoniczne uzupełniają substancje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, napoje energetyczne zaś pobudzają i zwiększają możliwości organizmu do intensywnego wysiłku.

Czym są izotoniki i kiedy je stosować?

Izotonik to napój, w skład którego wchodzą: woda oraz substancje odżywcze (w zależności od rodzaju wody i od producenta), składniki mineralne (sód, potas, wapń, magnez), ale też mogą w nim znajdować się witaminywęglowodany proste (coraz częściej zastępowane słodzikami). Oprócz tego w izotoniku mogą być aminokwasy, L-glutamina, L-karnityna. Do napojów tego typu producenci często dodają również substancje konserwujące i barwniki, dlatego – czytajmy etykiety i wybierajmy produkty bez tych dodatków.

Napoje izotoniczne najlepiej stosować po wysiłku fizycznym w celu wyrównania poziomu wody oraz uzupełnienia pierwiastków, które utraciliśmy wraz z potem w trakcie wykonywania cięższych ćwiczeń. Znaczna zawartość składników mineralnych przeciwdziała ogólnemu wyczerpaniu oraz skurczom mięśni, które mogą pojawić się przy zbyt intensywnym treningu. Napoje izotoniczne szybciej wyrównują w organizmie ubytki płynów ustrojowych niż woda, zwłaszcza po wyczerpującym treningu.

Po krótkiej aktywności fizycznej trwającej do godziny wybieramy wodę w celu uzupełnienia płynów w organizmie, zaś napój izotoniczny wybieramy po aktywnościach fizycznych trwających dłużej niż 2 godziny.

Ze względu na skład napoje izotoniczne nie są zalecane osobom, które mają problemy z nerkami, jak również osobom odchudzającym się, które korzystają z intensywnych ćwiczeń, np. na siłowni. Organizm korzysta wtedy z energii pochodzącej z węglowodanów zawartych w napoju, zamiast wykorzystywać rezerwy w postaci tkanki tłuszczowej.

Codzienna urozmaicona dieta oparta na zasadach Piramidy Zdrowego Żywienia powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych, dlatego napoje izotoniczne nie są zalecane dzieciom i nastolatkom. Izotoniki to napoje dla osób dorosłych.

Pamiętajmy, że mając do dyspozycji wodę, sami możemy przygotować zdrowe napoje izotoniczne.

 

Czym są napoje energetyzujące i kiedy je stosować?
Ich zadaniem jest przeciwdziałanie zmęczeniu i pobudzenie naszego organizmu do aktywności. Zwiększają jego wydolność, poprawiają koncentrację i przyspieszają reakcje metaboliczne w organizmie.

Skład napojów energetyzujących to przede wszystkim kofeina i znaczne ilości cukru. Są to produkty kaloryczne (w puszce 250 ml znajdziemy ok. 20 łyżeczek cukru, a to oznacza blisko 400 kcal, czyli tyle co ¼ dużej pizzy). Dodatkowo takie napoje mogą zawierać taurynę, L-karnitynę , inozynol, witaminy (Wit.C), teobrominę, ekstrakty guarany i dwutlenek węgla.

 

Dla kogo są energy drinki?

Po napoje tego typu sięgają najczęściej osoby pracujące w nocy jak np. kierowcy, a także ludzie bardzo aktywni fizycznie. To dobry produkt do stosowania po krótkotrwałym i bardzo intensywnym wysiłku fizycznym, gdy chcemy szybko uzupełnić spadek energii w organizmie.

Jednak wbrew temu, co niektórzy uważają, energy drinki nie są właściwym antidotum na zmęczenie. Zwiększona ilość kofeiny może powodować bóle głowy, mdłości, wymioty, drżenie rąk oraz problemy z pracą serca i układem krwionośnym. W skrajnych przypadkach, przy nadmiernym spożywaniu napojów energetycznych mogą wystąpić napady padaczkowe, uszkodzenia układu nerwowego czy nawet zawał serca. Jeśli zatem jesteśmy zmęczeni lepiej pójść na spacer lub wypić mocną herbatę niż sięgać po energy drinki. Należy też dobrze się wysypiać, ponieważ jest to najlepszy sposób na zmęczenie zarówno fizyczne, jak i psychiczne.

Napojów energetyzujących nie łączymy z alkoholem, gdyż działają moczopędnie, mogą powodować złudne uczucie trzeźwości, a nawet mogą powodować utratę przytomności. Szczególną ostrożność powinni zachować również diabetycy, kobiety w ciąży, a także osoby uczulone na kofeinę.

 

Pamiętajmy: Napoje typu energy drink niejednokrotnie mylone są z napojami izotonicznymi, które najczęściej pijemy po treningu. Nie każdy zdaje sobie sprawę, że energy drinki mogą odwadniać organizm, dlatego lepiej ich unikać lub sięgać po nie sporadycznie i tylko w uzasadnionych sytuacjach.

1. W. Kłys, D. Soroka, K. Stoś „Napoje energetyzujące”, Żywienie człowieka i metabolizm; 2015. Nr 2.

2. K. Chmiel, E. Michota-Katulska, M. Zegan ”Stosowanie napojów energetyzujących przez osoby uprawiające sport rekreacyjnie i wyczynowo”. Żywienie człowieka i Metabolizm; 2014. Nr 3.

2. A. Kopacz, A. Wawrzyniak, J. Hamułka, M. Górnicka „Badania uwarunkowań spożywania napojów energetyzujących przez studentów”. Roczniki PZH; 2012. Nr 4.

3. Materiały konferencyjne „Napoje energetyzujące – blaski i cienie” – Konferencja Dyskusyjna Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych; SGGW; 2013.