Arginina – wszechstronny aminokwas

Arginina pełni w naszym organizmie wiele ważnych funkcji. Jest niezbędna m.in. do prawidłowego działania serca i naczyń krwionośnych. Nie jest jednak cudownym suplementem, jak się czasem sądzi. Jej nadmiar może powodować poważne zaburzenia.

Arginina (kwas 2-amino 5-guanidynowalerianowy) jest aminokwasem endogennym, czyli takim, który może być wytworzony przez nasz organizm z innych związków. Teoretycznie zatem organizm nie potrzebuje dostarczania tego aminokwasu z pożywieniem. Z wiekiem jednak zdolność syntezy argininy w organizmie człowieka zaczyna maleć.

Źródła argininy w diecie

Arginina występuje powszechnie w żywności. Mięso, jaja, mleko są najlepszymi naturalnymi źródłami białka i wszystkich aminokwasów, w tym argininy. Dobrym źródłem argininy są również nasiona i orzechy.

Zawartość argininy w różnych produktach żywnościowych

Produkt spożywczy

Arginina, g/100 g

Mięso wołowe

1,36

Jaja

0,77

Mleko

0,11

Łosoś

1,15

Kasza gryczana

1,72

Chleb wiejski

0,27

Bułki pszenne zwykłe

0,33

Płatki owsiane

0,72

Nasiona słonecznika

2,34

Nasiona sezamu

2,47

Orzechy laskowe

2,04

Orzechy włoskie

2,43

Orzeszki ziemne

1,93

Soczewica

2,26

Migdały

2,15

Szpinak

0,18

 

Arginina – wiele funkcji w organizmie

Arginina od lat budzi duże zainteresowanie uczonych. Odgrywa ona ważną rolę w tzw. cyklu mocznikowym, ważnym dla usuwania toksycznego amoniaku z organizmu ludzkiego, co jest istotne przy zaburzeniach pracy wątroby. Arginina niezbędna jest również do spełnienia wielu innych funkcji, m.in. do odpowiedzi immunologicznej na działanie bakterii, wirusów i komórek nowotworowych, metabolizmu energetycznego mięśni, nerwów i jąder, syntezy tlenku azotu, zwiększenia wrażliwości na insulinę i zwiększenia wydalania insuliny, wydalania hormonu wzrostu, spermatogenezy, czyli procesu powstawania i dojrzewania plemników, przetrwania i rozwoju zarodka płodu, biosyntezy kreatyny, utrzymania napięcia naczyń i hemodynamiki.

Badania naukowe przeprowadzone kilkanaście lat temu wykazały, że funkcje argininy w organizmie są tak liczne i tak korzystne dla zdrowia, że cały świat medyczny, żywieniowy i farmaceutyczny prześcigał się w przekazywaniu entuzjastycznych wiadomości na jej temat. Przeprowadzono później wiele badań i w końcu pogodzono się z faktem, że arginina nie jest cudownym suplementem.

Dziś mamy do czynienia z dwoistością – świat naukowy mówi o cieniach i blaskach argininy, a rynek suplementów nadal pozostaje na etapie jej cudowności.

Arginina niezbędna sercu i naczyniom krwionośnym

Badania naukowe wykazały związki pomiędzy argininą a układem sercowo-naczyniowym. Arginina zmniejsza lepkość płytek krwi, uczestniczy w naprawie uszkodzonych komórek naczyń krwionośnych. Stwierdzono, że schorzenia układu krążenia związane z miażdżycą, m.in. choroba wieńcowa serca wiążą się z niedoborem tlenku azotu (NO). Tlenek azotu powoduje powiększenie światła naczyń krwionośnych poprzez rozluźnienie ich mięśni gładkich. Wykazano, że przewlekłe zaburzenia metabolizmu NO mogą prowadzić do zmian miażdżycowych, nadciśnienia tętniczego i innych schorzeń. Odkrywcy znaczenia tlenku azotu dla serca i naczyń krwionośnych, Robert F. Furchgott, Luis J. Ignarro i Ferido Murad, otrzymali w 1998 roku nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii.

Arginina jest niezbędnym substratem w syntezie tlenku azotu. Gdy w organizmie brakuje argininy, zamiast tlenku azotu powstaje anionorodnik ponadtlenkowy, łatwo reagujący z tlenkiem azotu i tworzący związek o charakterze wolnego rodnika, który może spowodować znaczne uszkodzenia w obrębie naczyń krwionośnych, prowadzi do uszkodzenia śródbłonka naczyń krwionośnych i sprzyja osadzaniu się cholesterolu na ich ściankach.           

Arginina jest składnikiem kilku leków dla osób cierpiących na choroby związane z sercem. Nie należy jednak samemu decydować się na suplementację L-argininą, ponieważ nadmiar tego aminokwasu może pogorszyć stan zdrowia – obniża wydajność mięśnia sercowego i zwiększa ryzyko zawału.

Dowiedz się więcej: Suplementy diety

Arginina - ważny składnik diety dla osób z cukrzycą typu 2

Opublikowano wiele prac na temat związków pomiędzy spożyciem argininy a cukrzycą typu 2. Arginina ponownie uwrażliwia tkanki na działanie insuliny, a więc jest ważnym składnikiem diety osób z cukrzycą 2 typu.

Należy jednak pamiętać, że arginina jako składnik urozmaiconej diety będzie miała pozytywne działanie na organizm człowieka, natomiast jako samodzielnie wprowadzany suplement może z czasem prowadzić do podniesienia poziomu glukozy we krwi, a tego należy unikać w przypadku cukrzycy – dlatego aminokwasu tego nie stosuje się w profilaktyce cukrzycowej.

Urozmaicona dieta dostarcza wystarczające ilości argininy, aby organizm mógł prawidłowo funkcjonować i abyśmy mogli odczuć wszystkie pozytywne wpływy tego aminokwasu na nasz organizm.

  1. Bogdański P., Pupek-Musialik D., Jabłecka A., Bryl W., Suplementacja L-argininy w nadciśnieniu tętniczym - fakty i kontrowersje, Nadciśnienie Tętnicze 2001, 5 (2), 133–139, http://benevobis.com.pl/wp-content/uploads/2017/03/arginina.pdf
  2. Chęciński P., Badania nad skutecznością suplementacji L-argininy u chorych z miażdżycowym niedokrwieniem kończyn dolnych. Ordynator Leków 2002; 3: 7–9.
  3. Kostka-Trąbka E., Arginina – znany aminokwas o nowych możliwościach zastosowań klinicznych, Ordynator Leków 2002, 3, 2-7.
  4. McNeal C.J., Meininger C.J., Reddy D., Wilborn C.D., Wu G., Safety and Effectiveness of Arginine in Adults. J Nutr. 2016; 146(12): 2587S-2593S.
  5. Rytlewski K., Olszanecki R., Zdebski Z., Badania kliniczne nad znaczeniem egzogennej L -argininy w przebiegu ciąży. W: Zdebski Z., Lauterbach R., Rytlewski K., Tomaszczyk J. (red.), Probl. Perinat. Klin., Wydawnictwo Studio PIN, Kraków 2001, 308–323
  6. Ścibior D., Czeczot H., Arginina – metabolizm i funkcje w organizmie człowieka. Postępy Hig. Med. Dośw. 2004, 58, 321–332.
  7. Zozulińska D., Majchrzak A., Znaczenie argininy w patologii przewlekłych powikłań cukrzycy, Diabetologia Doświadczalna i Kliniczna, 2004, 4, 5.