Jeśli nie cukier, to może miód?

Miód jest postrzegany jako cenny produkt, dobrze wpływający na zdrowie. Często jest także traktowany jako zamiennik cukru. Ale czy rzeczywiście jest taki zdrowy?

 

Miód jako produkt spożywczy jest znany człowiekowi od wieków. Z początku był trudny do zdobycia, z czasem jednak pszczelarze zaczęli hodować pszczoły w pasiekach i nauczyli się pozyskiwać miód w większych ilościach. W zależności od gatunku roślin, z których pszczoły zbierają nektar i inne składniki wykorzystywane do wytwarzania miodu, rozróżniamy miody: ze spadzi iglastej, gryczany, rzepakowy, lipowy, akacjowy, wrzosowy, mniszkowy i wielokwiatowy.


O ile w swoim składzie miód posiada niewielkie ilości składników odżywczych – takich jak białko, składniki mineralne (potas, magnez, wapń) i śladowe ilości witamin z grupy B – o tyle jest przede wszystkim źródłem kalorii w naszej diecie. Zawiera głównie cukry proste z przewagą fruktozy, które są szybko wchłaniane do krwi, dając szybki zastrzyk energii. Coraz częściej jest używany jako zamiennik cukru i traktowany jako zdrowszy produkt np. do słodzenia napojów.

 

Miód działa antybiotycznie, ale jest wysoce kaloryczny

Nie wszystkim jednak wiadomo, że łyżeczka cukru, która waży 5 g dostarcza 20 kcal, zaś łyżeczka miodu waży 12 g, czyli dwa razy tyle, co taka sama ilość cukru – przez co dostarcza… prawie 40 kcal. Muszą o tym pamiętać osoby na diecie redukcyjnej, z nadmierną masą ciała oraz chorzy na cukrzycę.  


Miód poza wysoką wartością kaloryczną charakteryzuje się również tym, że zawiera cenne składniki bioaktywne bakterio- i grzybobójcze (lizozym, inhibina i apidycyna), które od wieków stanowiły jego zaletę jako doraźnego środka leczniczego. Z tego względu często jest zalecany w okresie rekonwalescencji bądź przeziębienia.


Warto dodać, że od lat 90-tych w Zakładzie Bromatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku są prowadzone badania nad właściwościami leczniczymi miodu w chorobach nowotworowych, w tym w różnych postaciach glejaka. Z kolei w Instytucie Żywności i Żywienia od niedawna prowadzone są badania nad właściwościami miodu akacjowego i propolisu w leczeniu zakażenia bakterią Helicobacter Pylori (jedną z głównych przyczyn choroby wrzodowej żołądka).

 

Wybierajmy miód naturalny i z czystych regionów

Należy jednak pamiętać, że ze względu na pyłki roślin obecne w miodzie, z dużą rozwagą powinni korzystać z niego alergicy. Również ze względu na potencjalne skażenie bakteriami beztlenowymi z rodzaju Clostridium botulinum nie zaleca się podawania miodu dzieciom do 1 roku. Istnieją doniesienia naukowe mówiące, że na obszarach, gdzie występuje skażenie gleby bakteriami tego rodzaju, może dochodzić do przenoszenia przez pszczoły przetrwalników Cl. Botulinumi do uli. Tą drogą może więc następować skażenie miodu. W Polsce jednak badania nie potwierdziły występowania skażenia miodu tego typu bakteriami. Z tego względu kupując miód zwracajmy uwagę na kraj jego pochodzenia.


Wybierajmy zatem nasze rodzime, polskie miody. Rezygnujmy zaś z miodu sztucznego (produkowanego z cukrów i barwników), który nie ma nic wspólnego z miodem i jego wartościowymi właściwościami.


Oczywiście nie można zapominać, że miód to przede wszystkim produkt wysoce kaloryczny (w 100 g jest ok. 325 kcal), dlatego należy go używać z rozwagą.

 

Konsultacja: dr Agnieszka Jarosz

1. K. Rudnicka, P. Kwiatkowska, A. Gajewski, M. Chmiela „Mikroflora miodu jako źródło spor. C. Botulinum i przyczyna rozwoju botulizmu niemowląt – rozważania na temat zasadności czyszczenia miodu w kontekście obowiązującego prawa”. Post. Mikrobiol; 2015. 54.2. 184-194.

2. Godart V, Dan B, Mascart G, Fikri Y, Dierick K, Lepage P “Botulisme infantile après exposition à du miel (Infant botulism after honey exposure)” Archives de Pédiatrie; June 2014. Volume 21. Issue 6. Pages 628-631.

3. Grant KA, McLauchlin J, Amar C. „Infant botulism: advice on avoiding feeding honey to babies and other possible risk factors”. Community Pract.; 2013. 86(7):44-6.

4. Borawska MH, Markiewicz-Żukowska R, Naliwajko SK, Moskwa J, Bartosiuk E, Socha K, Surażyński A, Kochanowicz J, Mariak Z. „The interaction of bee products with temozolomide in human diffuse astrocytoma, glioblastoma multiforme and astroglia cell lines”. Nutr Cancer; 2014.66 (7).

5. Basista K. „Właściwości biologiczne i prozdrowotne miodu oraz jego zastosowanie jako zdrowa żywność”. Gazeta Farmaceutyczna;  2013 (3): 26-28.