Jak zwiększyć spożycie owoców i warzyw?

Ponad 80 przedstawicieli branży przetwórstwa owocowo-warzywnego, koncentratów spożywczych oraz napojów wzięło udział w specjalnej konferencji szkoleniowej Instytutu Żywności i Żywienia zorganizowanej w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020. Konferencja odbyła się 6 czerwca w siedzibie Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie.

Celem spotkania było zapoznanie uczestników z aktualnymi normami i zaleceniami żywieniowymi, przekazanie wyników najnowszych badań dotyczących wartości odżywczych warzyw, owoców i ich przetworów, jak również wykazanie korzyści zdrowotnych i gospodarczych związanych z reformulacją składu przetworów warzywnych i owocowych oraz napojów bezalkoholowych. Podczas konferencji omówiono wpływ spożycia warzyw i owoców na zdrowie człowieka, przedstawiono ich wartości odżywcze oraz wielkość spożycia w Polsce i na świecie, jak również przekazano praktyczne wskazówki, jak zwiększyć udział warzyw i owoców w diecie. Omówione zostały również podobieństwa i różnice w produkcji soków, nektarów czy modnych ostatnio smoothies.

Polacy wciąż spożywają za mało warzyw i owoców. Według danych przedstawionych na konferencji przez Barbarę Groele z Krajowej Izby Producentów Soków przeciętny Polak spożywa 270 g owoców i warzyw dziennie, 13 kg jabłek rocznie i wypija 13 l soków na rok (3 łyżki dziennie).

– Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca spożycie co najmniej 5 porcji owoców i warzyw, w ilości przynajmniej 400 g dziennie na osobę – mówiła w swoim referacie dr Beata Przygoda. – W Piramidzie Zdrowego Żywienia opracowanej przez Instytut Żywności i Żywienia w odniesieniu do diety osób dorosłych rekomenduje się spożycie 4 porcji warzyw dziennie oraz 3 porcji owoców. W przypadku dzieci i młodzieży mówi się o potrzebie spożywania warzyw i owoców kilka razy dziennie (co najmniej 5 porcji) w ramach głównych posiłków i pojadania. Jedną porcję owoców lub warzyw można zastąpić porcją soku warzywnego, owocowego lub owocowo-warzywnego, przy czym 1 porcja odpowiada 1 szklance soku.

– Warzywa i owoce powinny być spożywane jak najczęściej i w jak największej ilości – akcentowała miejsce tych produktów w diecie mgr Hanna Stolińska-Fiedorowicz – Szczególnie warzywa powinny stanowić co najmniej połowę tego, co jemy. Dlaczego warzywa i owoce są tak ważne? Przede wszystkim są żywnością nieprzetworzoną, łatwo dostępną, o stosunkowo dobrej jakości oraz mają doskonałe wartości odżywcze.

Zbyt niską zawartość warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży podkreśliła mgr Anna Taraszewska. – W Polsce spożycie owoców i warzyw przez dzieci i młodzież jest niewystarczające i niestety zmniejsza się wraz z wiekiem. Wiele dzieci i młodzieży nie spożywa owoców i warzyw codziennie – alarmowała. – Jak wynika z badania ewaluacyjnego Projektu Szwajcarsko-Polskiego realizowanego przez IŻŻ, w szkołach gimnazjalnych zjawisko to dotyczy ponad 60% chłopców i ponad 50% dziewcząt, przy czym wyższe odsetki dotyczą braku warzyw w codziennej diecie. Chłopcy rzadziej niż dziewczęta sięgają po tę grupę produktów.

O działaniach reformulacyjnych koordynowanych przez High Level Group Komisji Europejskiej opowiadał mgr Wojciech Kłys. W latach 2015-2016 działania te skupione były przede wszystkim na obniżaniu zawartości cukru. Zgodnie z ustaleniami kraje członkowskie zobowiązały się do obniżenia ilości cukrów dodanych o co najmniej 10% do roku 2020 w odniesieniu do poziomów wyjściowych z końca 2015 r.

Ważną kwestią były również oświadczenia żywieniowe i zdrowotne. Ich rolę w promocji warzyw, owoców i ich przetworów omówiła prof. Katarzyna Stoś. Jak zauważyła, są one pewną formą komunikacji między producentem a konsumentem. Kwestia oświadczeń jest uregulowana w UE od 2006 roku. Według przepisów prawnych są to informacje o tym, , że produkt posiada szczególne własności żywieniowe. Informacje o produktach spożywczych nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd lub przypisywać żywności właściwości leczniczych. Oświadczenia muszą być zgodne z prawdą, a deklarowane w nich korzystne działanie odżywcze lub fizjologiczne musi być potwierdzone naukowo.

Konferencję zakończyła dyskusja na temat problemu reformulacji przetworów owocowo-warzywnych, koncentratów spożywczych oraz napojów bezalkoholowych z udziałem dyrektora IŻŻ prof. dr hab. Mirosława Jarosza, prof. Katarzyny Stoś i mgr Hanny Stolińskiej-Fiedorowicz. Do udziału w panelu zaproszono również Andrzeja Gantera, dyrektora generalnego PFPŻ ZP, oraz Barbarę Groele z Krajowej Izby Producentów Soków.

Na problemy związane z reformulacją produktów spożywczych zwrócił uwagę Andrzej Ganter: – Reformulacje niestety łatwo ustalać, trudniej zrealizować. Są produkty, w których zmiana receptur jest bardzo trudna – mówił. – W dodatku działania prozdrowotne są utrudnione faktem, że tylko niektórzy producenci dbają o reformulację, więc ilość soli, cukru czy kwasów tłuszczowych dostarczanych w innych produktach, które nie przeszły reformulacji i tak wykracza poza zalecane normy. Dlatego tak ważna jest edukacja, nie tylko producentów, ale i konsumentów.

– Edukacja jest motorem postępu jeśli chodzi o postawy żywieniowe – podkreślił  prof. dr hab. Mirosław Jarosz. – Nasza kampania „Czytajmy etykiety” udowodniła, że w prosty sposób można wpływać na wybory konsumentów ucząc ich, by porównywali zawartość soli, cukru czy tłuszczu w różnych produktach z tej samej grupy. Konsumenci mogą więc wpływać na producentów. Świadomie sięgając chętniej po produkty o obniżonej zawartości soli, cukru i tłuszczu, wymuszą na producentach reformulację.

W konferencji wzięli udział przedstawiciele min. takich przedsiębiorstw jak: Agros Nova Sp. z o.o., Carrefour Polska, Coca-Cola Poland, Develey Polska, Greenyard Frozen Poland, Herbapol S.A., Hortex Sp. z o.o., Instytut Ogrodnictwa Zakład Przechowalnictwa i Przetwórstwa Owoców i Warzyw, Jeronimo Martins, Łabimex Sp. z o.o., Owocowa Manufaktura, Primavika, Tesco Polska, Tymbark, Nestle Polska S.A., Zbyszko Company S.A. Żywiec Zdrój i innych.

__

Więcej informacji na temat zasad zdrowego żywienia oraz chorób związanych z niewłaściwą dietą można znaleźć na stronach internetowych Instytutu Żywności i Żywienia (www.izz.waw.pl), a także Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (www.ncez.pl).

Więcej informacji o Narodowym Programie Zdrowia można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia (www.mz.gov.pl).

Konferencja szkoleniowa dla przedstawicieli branży przetwórstwa owocowo-warzywnego, koncentratów spożywczych oraz napojów bezalkoholowych była trzecią konferencją z cyklu  „Działania edukacyjne dla przedstawicieli administracji rządowej i przemysłu spożywczego – upowszechnianie wiedzy na temat korzyści zdrowotnych i gospodarczych związanych ze zmniejszeniem zawartości soli, cukru i stosowaniem różnych rodzajów tłuszczów w produktach spożywczych”. Pierwsza odbyła się 30 marca br. i była przeznaczona dla przedstawicieli administracji rządowej, centralnej i wojewódzkiej). Druga, 31 maja br. skierowana była do przedstawicieli branży mięsnej, rybnej i mleczarskiej. Projekt jest finansowany z budżetu Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020 (Zadanie 1.4.3 NPZ 2016-2020).

Zadanie finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.